تا قبل از ورود اریایی ها تمدنهای جغرافیای ایران وبین النهرین اساسا"عبارت بوده است از دو گروه

قومی سامی والتصاقی زبان (التصاقی زبان به قوم هایی مانند ترکها وبلغارها و منچوری ها ومغولها

سکاها و...)گریشمن گذشتن اقوام التصاقی زبان از اذربایجان را تایید می کند واین مناطق از زمان

باستان گذرگاه اقوام ترک بوده است

اوپر خاوشناس التایی مادیها را ازاسیای مر کزی تورانی التایی می داند

به نظر اکا دمیس زبان مادی ها همان زبان عیلامیهاست اگر تفاوت داشته باشد در حد یک لهجه است

دیاکونوف: می گوید مادیها همان گوتی ها ولولوبیها بودند که اجداد مادیها بودند

در منابع اشوری نام قبیله ای به نام توروکی در منابع اشوری متعلق به سده 24 ق م قید گردیده است

طوایف تورکی ها در جنوب و جنوب شرقی دریاچه ارومیه تا اراضی ناحیه زنجان کنونی سکونت

داشته اند که این قوم هم زمان با لولوبیها ظاهر شده اندبه همین تر تیب برخی از

اسامی جغرافیایی مربوط به قلمرو دولت ماننا دارای ریشه تر کی است که باز مانده از زبان لولوبی

ماننایی وتوروکی است

برگرفته از :تاریخ دیرین ترکان ایرانی :نوشته زهتابی